Syaaban dah limo boleh aghi bolalu. Tingga laie sepaghuh. Rejab dah tingga kek bolakang. Tahun dopan pulak kok panjang umo bojumpo balik. Ramadhan tak lamo laie sampailah tu. Kito digalak’an bodoa mintak diborkati didalam bulan ini dan mintak disampai’an kito ko bulan Ramadhan.
Jaghang oghang dulu2 kek kg kito nyobut bulan Ramadhan ni. Masing2 nyobut bulan ‘poso’ yo. Bilo ghayo pun tak sobut Aidil-Fitri doh. Ghayo Poso disobut’eh. Bilo nak mulo poso tu, tompek lain biaso yo. Tompek kito bosa tu. Kito sobut ‘Aghi Mogang’. Bilo nak sampai aghi mogang tu, macam nak ghayo yo ghaso’eh. Ado yo yg nyobut’eh ‘aghi mantai’.
Aghi ‘Mantai dan aghi ‘Mogang’ ado bezo’eh sikit. Mogang tu makno’eh puaso. Ghoti’eh kito nak mulo pogang tuntutan untuk berposo tu. Poganglah kokoh-kokoh ibadat poso tu. Jangan poie makan dalam blukar pulak. ‘Mantai’ pulak makno’eh kito nyomoleh lombu atau kobau atau apo sajo yang buleh dibuek lauk.
Dulu dulu kito oghang2 kampong ni bokungsi momboli sekor lombu atau kobau. Ado yo oghang nyobut’eh ‘bortak’iyan’ (share/kongsi). Kaedah’eh kojosamo. Lombo atau kobau tu diboli menguno’an duit syer tadi dan disomolih pado aghi ‘mantai’. Daging’eh tu dibagi samo banyak, mongikut bilangan peserto. Kok 20 oghang ahli, dibueklah 20 lunggok. Sumo dibagi samo. Daging’eh ditimbang samo ghato. Bahagian yang lain pun cam tu yo. Sampai’an hati, limpo atau gabu (paru2) lombu atau kobau tu pun dilapah dan dibagi samo banyak. Dah siap panggeylah sumo oghang. Sughuhlah pilih mano yang konan kek dio.
Ado yo oghang tak laghat laie nak kojo kuek atau jando ko, oghang tuo ko, masok syer. Kaedah bagi’eh samo yo cam tadi. Tompi oghang yang buek kojo diboghi lah lobih sikit bahagian daging tu. Duo kati, tigo kati ko, bogantong pado bilangan ahli. Biaso’eh sumo oghang pueh hati dapek daging banyak, bobezo kalau kito boli sonighi kek oghang lain yang ‘mantai’. Lamo2 tradisi tu mulo ilang. Skaghang ni sapo tak kuek nak ngojo’an nyomoleh lombu, boli yo lah kek mano2 oghang ado jual daging. Siap’an yo duit eh.
Jadi tradisi sosotongah oghang moli tulang untuk dibuek ‘ghobusan’. Budak2 sokaghang ni dah tak ghoti laie nyobut ngubusan tu doh. Yg dio tahu ‘sup tulang’ yo.